Bilten nou pran lapawòl

« Nou pran lapawòl », se yon zouti pou kontinye lit pou mas yo soti nan je wè bouch pe, pou moun sispann pale pou nou. Depi 1994, SAKS ap reyalize bilten sa a, kidonk lane 2012 la fè 18 lane depi “Nou pran Lapawòl” ap akonpaye mouvman kominikasyon popilè a kòm yon zouti edikasyon popilè. Bilten an soti chak 2 mwa.

« Bay fanmi yo manje e pwoteje tè agrikòl yo »...

JPEG - 13.6 ko

Deklarasyon ki soti nan atelye refleksyon jou 15 oktob 2014 la, ki se jounen entènasyonal Fanm riral nan Twou di Nò.

Nou menm fanm peyizan ki soti nan plizyè òganizasyon kap travay nan 12 komin depatman Nòdès ak 15 komin nan depatman Nò, nan kad refleksyon ak brase lide nou fè nan okazyon jounen fanm riral sa a, nou konstate :

1. Pifò fanm nan zòn Nò ak Nòdès gen plizyè gwo baryè ki anpeche yo rive posede tè :

a. Se yo ki pi pòv, kidonk yo pa gen lajan ki pou pèmèt yo achte tè ;
b. Lè se tè eritaj, se gason yo ki benefisye tè sa yo pi plis ;
c. Ediksayon ak tradisyon fè kwè se gason ki plis kab travay latè.

2. Mwayen pwodiksyon yo pa egal ego ant fanm ak gason. Pa egzanp, lè se gwo pwojè, menm lè fanm yo gen tè tou, yo pa jwenn menm nivo kredi ak finansman pa rapò ak gason yo.

3. Lalwa nan peyi Dayiti pa kadre pou bay fanm yo jistis nan kesyon dwa yo pou genyen tè. Se Leta ki bay papye tè, e se Leta ki antann li ak gwo kapitalis yo pou pran tè.

4. Fanm yo pa gen aksè a bon jan enfòmasyon sou desizyon leta, gwo konpayi ak ONG yo ap pran nan gwo pwojè devlopman agrikòl nan zòn nan.

5. Yo pran tè nou, mizè tonbe sou nou. Vant nou depann de Repiblik dominikèn, nou bije kouri lavil fè fas kare ak move lavi.

6. Fanm yo pa sispann sibi ensekirite ak enjistis nan kesyon tè, nan lòt aktivite ekonomik ak vyolans nan relasyon fanm ak gason.

Nan kontèks jounen jodi a gen anpil gwo pwojè rekonstwiksyon/devlopman ki menase fè dappiyanp sou tè ti peyizan nan depatman Nò ak Nòdès : pwojè agwo-biznis, pwojè min. Se pou sa nou mete tèt nou ansanm pou nou reflechi epi leve vwa nou pou fè rekòmandasyon sa yo bay otorite nan Leta, gwo konpayi yo ak gwo ONG yo nan nivo nasyonal kou entènasyonal :

1) Se pou bezwen ak enterè fanm yo pran an kont nan tout gwo pwojè kap fèt nan zòn Nò ak Nòdès depi nan komansman pwojè sila yo, nan devlopman pwojè yo, jiskaske pwojè yo bout ;

2) Se pou gwo pwojè yo bay tout enfòmasyon sou kisa yap fè kouman e ak kiyès yap travay

3) Tout gwo pwojè yo dwe amelyore tèt yo pou pran an kont kesyon pwoteksyon anviwonman, entegrasyon fanm peyizan an patikilye, valorize resous lokal nan tout aksyon modènizasyon agrikilti nan depatman Nò ak Nòdès

4) Nou pa vle semans enpòte (OGM). Nou vle devlope bank semans nasyonal ak rejyonal ki soti nan zantray peyi a.

5) Nou bezwen bon jan agrikilti dirab ki baze sou devlopman lokal ak bon jan kontwòl sou pwogram kap fèt yo pou pa boulvèse anviwonman an

6) Oganizasyon fanm yo dwe reprezante nan espas desizyon yo.

7) Se pou dwa fanm ak gason respekte egalego nan zafè tè, pou fanm yo gen tè, pou yo gen kredi pou fè jaden. Konsa, fanm ap fè pwogrè ekonomik, yap kapab pwoteje anviwonman an e garanti sekirite ak souverènte alimantè.

8) Fanm yo dwe makonnen ansanm pou mande kont sou tout sa kap pase nan kesyon tè nan Nò ak Nodès.

9) Nap kontinye batay sou baz viktwa ak sa nou reyisi deja pou n kab rive nan gwo chanjman nou tout vle a.

Tè, se pou moun kap travay li.

Agrikilti se byen ak kanè bank peyizan. Modènizasyon agrikilti pa ka fèt san patisipasyon fanm peyizan.

Retire tè nan men peyizan bay miltinasyonal se yon krim !

15 oktob, Fanm peyizan òganize, revandike ! Nou mobilize, n ap kontinye lite… pou garanti Souverènte alimantè Pèp Ayisyen.

Voir aussi:

  • Bilten Janvye-Mas 2012
  • Site conçu et réalisé par AtelierWeb du Groupe Medialternatif
    © Tous droits reservés - Mars 2012

    Enstitisyon patnè SAKS
    REFRAKA, PAJ, ICKL, PAPDA, POHDH, ITECA, SOFA

    Enstitisyon ki apiye SAKS
    Broederlijk- DelenWacc, Développement et Paix, IMS, UNESCO, AJWS, Entraide et Fraternité

    SAKS se  manm AMARC ak WACC.

    Ang ri Richard Jules al riyèl Levasseur # 21 A- Delmas 75
    Pòtoprens Ayiti W.I.- Bwat Postal 15639 - Petyonvil
    Telefòn : (509) 2945-64 22 / 3170-6422 - Imèl: saks@saks-haiti.org